receptaai · Popularne leki · Kwas walproinowy (walproinian)
Kwas walproinowy (walproinian): wskazania, bezpieczeństwo i recepta
Kwas walproinowy (walproinian) należy do leków przeciwpadaczkowych, a psychiatrzy używają go jako stabilizatora nastroju. Charakterystyka produktu przewiduje dwa zastosowania: padaczkę i epizody maniakalne w przebiegu choroby afektywnej dwubiegunowej, jeśli litu nie wolno podać albo pacjent go źle znosi. Postacie doustne apteka wydaje na receptę (Rp). Kobiety w wieku rozrodczym leczy się w ramach programu zapobiegania ciąży.
Płacisz dopiero po wypełnieniu wniosku · każde zgłoszenie ocenia lekarz z PWZ · płacisz za ocenę lekarza, nie za dokument
Walproinian w skrócie: grupa i mechanizm działania
Preparaty walproinianu zawierają sól sodową kwasu walproinowego, często razem z samym kwasem. Należą do leków przeciwdrgawkowych (kod ATC N03AG01). Najbardziej uznana hipoteza mówi, że walproinian zwiększa stężenie kwasu gamma-aminomasłowego (GABA), głównego przekaźnika hamującego w mózgu. Produktem referencyjnym jest Depakine Chrono, czyli tabletki powlekane o przedłużonym uwalnianiu. Dawkę zawsze ustala lekarz.
Kwas walproinowy na co: dwa wskazania z ChPL
Punkt 4.1 Charakterystyki obejmuje dwa obszary:
- padaczkę z napadami uogólnionymi (nieświadomości, mioklonicznymi, atonicznymi, toniczno-klonicznymi) i częściowymi (prostymi, złożonymi, wtórnie uogólnionymi), a także zespół Lennoxa-Gastauta,
- manię w chorobie afektywnej dwubiegunowej, jeśli litu nie wolno podać lub pacjent go nie toleruje; po dobrej odpowiedzi w ostrym epizodzie lekarz może rozważyć dalsze leczenie walproinianem.
Jak szybko działa kwas walproinowy
Biodostępność po podaniu doustnym wynosi prawie 100%. Po 2-4 dniach przyjmowania stężenie leku we krwi się stabilizuje, a jego okres półtrwania wynosi 15-17 godzin. Ile trwa wyciszenie objawów manii, Charakterystyka nie określa, dlatego dawkę lekarz dobiera według tego, jak reagujesz na leczenie. U pacjentów przed 18. rokiem życia nie potwierdzono, że walproinian skutecznie leczy manię. O samej chorobie przeczytasz w artykule o chorobie afektywnej dwubiegunowej.
Ciąża i program zapobiegania ciąży
Walproinian ma wysoki potencjał teratogenny. ChPL przytacza metaanalizę: u dzieci matek z padaczką, które przyjmowały sam walproinian, poważne wady wrodzone stwierdzono w około 11% przypadków, a w całej populacji w około 2-3%. Wśród dzieci w wieku przedszkolnym, które przed urodzeniem były narażone na sam walproinian, opóźnienie wczesnego rozwoju dotyczyło nawet 30-40%, a zaburzenia ze spektrum autyzmu zdarzały się mniej więcej 3 razy częściej.
Przy chorobie afektywnej dwubiegunowej stosowanie walproinianu w ciąży jest przeciwwskazane. Przy padaczce obowiązuje to samo przeciwwskazanie, o ile istnieje odpowiednie leczenie alternatywne. Także u kobiet w wieku rozrodczym obowiązuje przeciwwskazanie, z którego zwalnia wyłącznie spełnienie warunków programu zapobiegania ciąży:
- negatywny test ciążowy przed rozpoczęciem leczenia,
- nieprzerwane stosowanie skutecznej metody antykoncepcji, dopóki trwa leczenie,
- wizyta kontrolna u specjalisty minimum raz na rok oraz podpisywany co roku formularz potwierdzający, że znasz ryzyko,
- karta pacjenta przy każdym wydaniu leku w aptece.
Gdy planujesz ciążę lub w nią zajdziesz
Jeśli planujesz ciążę, skonsultuj się ze specjalistą jeszcze przed odstawieniem antykoncepcji. W chorobie afektywnej dwubiegunowej leczenie walproinianem przerywa się albo zamienia na inne przed poczęciem. Jeśli zajdziesz w ciążę, natychmiast zgłoś się do specjalisty, ale nie przerywaj leczenia na własną rękę.
Leki z estrogenem, w tym antykoncepcja hormonalna, mogą zmniejszać skuteczność walproinianu. Sam walproinian nie osłabia antykoncepcji hormonalnej. Jeśli jesteś mężczyzną i bierzesz walproinian, pamiętaj o możliwym ryzyku zaburzeń neurorozwojowych u potomstwa. Zalecane jest rozważenie skutecznej antykoncepcji podczas leczenia i minimum 3 miesiące po jego zakończeniu, a w tym okresie nie należy oddawać nasienia.
Skutki uboczne walproinianu
Tabela 4.8 ChPL podaje między innymi:
- bardzo często, czyli u 1 na 10 osób lub częściej: nudności i drżenie,
- często, czyli u 1 na 100 do 1 na 10 osób: wzrost masy ciała, obniżony poziom sodu we krwi, niedokrwistość, mniejsza liczba płytek krwi, senność, zawroty i bóle głowy, kłopoty z pamięcią, splątanie, biegunka, wymioty, ból żołądka, utrata włosów, nieregularne cykle miesiączkowe, nietrzymanie moczu, pogorszenie słuchu,
- niezbyt często: zapalenie trzustki, obrzęk naczynioruchowy, wysypka, zmniejszenie gęstości kości,
- rzadko: ciężkie reakcje skórne, zwiększone stężenie amoniaku we krwi, zespół policystycznych jajników.
Objawy, z którymi trzeba od razu iść do lekarza
Ciężkie uszkodzenie wątroby pojawia się zwykle w pierwszych 6 miesiącach leczenia, najczęściej między 2. a 12. tygodniem. Sygnałem ostrzegawczym bywa nagła słabość, utrata łaknienia, senność, nawracające wymioty i bóle brzucha, które mogą wyprzedzać żółtaczkę. Mocny ból brzucha bywa objawem zapalenia trzustki. Z kolei wymioty, zaburzenia świadomości i niezborność ruchów mogą wskazywać na podwyższony amoniak we krwi. W każdym z tych przypadków skontaktuj się z lekarzem bez zwłoki.
Próby wątrobowe wykonuje się według ChPL przed startem terapii i regularnie w pierwszym półroczu. Morfologię z liczbą płytek oraz badanie krzepnięcia robi się przed rozpoczęciem leczenia, a także przed planowaną operacją.
Alkohol, prowadzenie pojazdów i karmienie piersią
Podczas leczenia walproinianem nie zaleca się picia alkoholu. Walproinian bywa przyczyną senności, szczególnie gdy przyjmujesz go razem z benzodiazepinami lub innymi lekami przeciwdrgawkowymi. Zachowaj więc ostrożność za kierownicą i przy obsłudze maszyn.
Do pokarmu kobiecego przechodzi od 1 do 10% stężenia, jakie lek osiąga we krwi matki. U karmionych niemowląt opisano zaburzenia hematologiczne. O karmieniu decyduje lekarz, ważąc korzyści dla dziecka i dla ciebie.
Z czym walproinianu nie łączyć i kiedy go nie stosować
Połączenie z meflochiną jest przeciwwskazane. Antybiotyków karbapenemowych nie zaleca się przyjmować równocześnie z walproinianem. Kwas acetylosalicylowy może zwiększać stężenie wolnego walproinianu, a walproinian blisko dwukrotnie wydłuża okres półtrwania lamotryginy, co zwiększa jej toksyczność.
Walproinian jest przeciwwskazany także przy ostrym lub przewlekłym zapaleniu wątroby, przy ciężkim zapaleniu wątroby przebytym przez ciebie lub kogoś z rodziny, a także przy porfirii, chorobach mitochondrialnych wywołanych mutacją genu POLG, zaburzeniach cyklu mocznikowego oraz niewyrównanym pierwotnym niedoborze karnityny.
Czy walproinian uzależnia i czy to psychotrop
Walproinianu nie ma w wykazie substancji psychotropowych, a jego postacie doustne wydaje się z kategorią Rp. ChPL nie opisuje uzależnienia od walproinianu. To lek przeciwpadaczkowy, a w psychiatrii stabilizator nastroju, nie środek uspokajający.
Przerwanie leczenia walproinianem: tylko po decyzji lekarza
Nie przerywaj leczenia samodzielnie. Przy padaczce zmiany w lekach przeciwpadaczkowych mogą nasilić napady, a w chorobie afektywnej dwubiegunowej odstawienie grozi nawrotem. Charakterystyka opisuje ponadto myśli i zachowania samobójcze u osób przyjmujących leki przeciwpadaczkowe. Gdy coś takiego zauważysz u siebie, niezwłocznie powiadom lekarza, a przy zagrożeniu życia wybierz 112.
Depakine Chrono, Convulex i inne preparaty
W obrocie są między innymi Depakine Chrono 300 i 500, granulat Depakine Chronosphere, Convulex, ValproLEK, Absenor i Convival Chrono. Występują jako tabletki o przedłużonym uwalnianiu, kapsułki miękkie, granulat i syrop. Postać do wstrzykiwań ma kategorię Lz i jest stosowana w szpitalu. Zmianę preparatu lub postaci ustala lekarz.
E-recepta na kwas walproinowy przy leczeniu już prowadzonym
Ustawa pozwala lekarzowi wypisać receptę na dalsze leczenie bez kolejnego badania, gdy przemawia za tym stan zdrowia odnotowany w dokumentacji medycznej (art. 42 ust. 2 ustawy o zawodach lekarza i lekarza dentysty). ChPL wymaga jednak, by leczenie dziewcząt i kobiet w wieku rozrodczym rozpoczynał i nadzorował lekarz specjalizujący się w leczeniu padaczki lub choroby afektywnej dwubiegunowej, a kontrola u specjalisty odbywała się co najmniej raz w roku.
W receptaai wypełniasz formularz z wywiadem medycznym. Lekarz go ocenia i w razie potrzeby dopytuje na czacie. Usługa dotyczy tylko leczenia już prowadzonego. Lekarz może poprosić o dokumentację albo odmówić. Jak to działa krok po kroku, opisuje strona o e-recepcie psychiatrycznej.
Pomoc w kryzysie. Jeśli masz myśli samobójcze albo jesteś w kryzysie, nie czekaj na e-konsultację - zadzwoń:
- 116 123 - dla dorosłych w kryzysie, całodobowo i bezpłatnie
- 800 70 2222 - Centrum Wsparcia, całodobowo i bezpłatnie
- 112 - gdy życie jest bezpośrednio zagrożone
Preparaty z tą substancją
Grupa leków
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Depakine Chrono 300 (URPL)
- Ulotka dla pacjenta Depakine Chrono 300 (URPL)
- Ustawa z dnia 5 grudnia 1996 r. o zawodach lekarza i lekarza dentysty (Dz.U. 2026 poz. 37)
- Rozporządzenie Ministra Zdrowia w sprawie wykazu substancji psychotropowych, środków odurzających oraz nowych substancji psychoaktywnych (Dz.U. 2024 poz. 1139)
Jak zdobyć receptę na Kwas walproinowy (walproinian) - krok po kroku
- 1
Wejdź w formularz
Otwierasz wniosek z uzupełnioną nazwą leku: Kwas walproinowy (walproinian).
- 2
Wypełnij wniosek
Podajesz dane i krótki wywiad medyczny. Zajmuje kilka minut.
- 3
Opłać konsultację
Płacisz 59,00 zł BLIK-iem lub kartą - dopiero po wypełnieniu wniosku.
- 4
Lekarz weryfikuje
Lekarz z prawem wykonywania zawodu ocenia zgłoszenie i podejmuje decyzję.
- 5
Odbierasz kod
Kod e-recepty dostajesz e-mailem - realizujesz go w aptece razem z numerem PESEL.
- Decyduje lekarz każdy wniosek weryfikuje lekarz PWZ 3211301
- Podmiot leczniczy wpis do rejestru RPWDL
- Czat z lekarzem lekarz może dopytać na czacie
- Płacisz za ocenę lekarza zwrot, jeśli zrezygnujesz przed oceną wniosku
Najczęstsze pytania: Kwas walproinowy (walproinian)
Stosuje się go w padaczce, przy napadach częściowych i uogólnionych, a także w epizodach maniakalnych choroby afektywnej dwubiegunowej, jeśli litu nie można stosować albo pacjent źle go znosi. Tak podaje punkt 4.1 ChPL. Terapię rozpoczyna specjalista. U kobiet w wieku rozrodczym sięga po walproinian dopiero wtedy, gdy inne leczenie okazało się nieskuteczne lub źle tolerowane.
W ChPL nie ma informacji, jak szybko cofa się mania. Znajdziesz tam tylko dane o stężeniu: we krwi stabilizuje się ono po 2-4 dniach. Lekarz ocenia twoją odpowiedź na leczenie i według niej dobiera dawkę, dlatego w pierwszych tygodniach kontrole są szczególnie ważne.
W Charakterystyce nie ma opisu uzależnienia od walproinianu, a przepisy nie zaliczają go do substancji psychotropowych. Mimo to nie odstawiaj go samodzielnie. Przy padaczce nagłe zmiany leczenia mogą nasilić napady, a w chorobie afektywnej dwubiegunowej grozi nawrót objawów. Każdą zmianę zaplanuj z lekarzem.
ChPL mówi, że podczas leczenia walproinianem nie zaleca się picia alkoholu. Lek sam może wywoływać senność, a do jego poważnych działań niepożądanych należy uszkodzenie wątroby. Jeśli zdarza ci się pić, powiedz o tym lekarzowi, bo to ważne przy ocenie bezpieczeństwa leczenia i wyników badań wątrobowych.
Tak, przyrost masy ciała to częste działanie niepożądane według tabeli 4.8 ChPL. Charakterystyka zaleca, by przed leczeniem poinformować pacjenta o tym ryzyku i podjąć działania, które je ograniczą. U kobiet przyrost wagi ma też znaczenie, bo wiąże się z zespołem policystycznych jajników. Kontroluj wagę i omawiaj ją z lekarzem.
Wyłącznie z lekarzem prowadzącym. Samodzielne przerwanie może nasilić napady padaczkowe albo wywołać nawrót manii. Jeśli powodem jest planowana ciąża, ChPL wymaga konsultacji ze specjalistą jeszcze przed poczęciem i przed odstawieniem antykoncepcji. Gdy zajdziesz w ciążę w trakcie leczenia, nie przerywaj go sama, tylko natychmiast zgłoś się do specjalisty.
Tak, jeśli kontynuujesz leczenie ustalone wcześniej przez specjalistę i masz dokumentację. Według ustawy lekarz może wypisać kolejną receptę bez badania, jeśli dokumentacja pokazuje stan zdrowia, który to uzasadnia. W receptaai lekarz rozpatruje wniosek, opierając się na formularzu i ewentualnych wiadomościach na czacie. U kobiet w wieku rozrodczym ważne jest potwierdzenie corocznej kontroli u specjalisty. Lekarz może odmówić.
Inne leki
Lamotrygina
59,00 złLamotrygina - lek przeciwpadaczkowy, zapobiega nawrotom depresji w chorobie dwubiegunowej
Jak uzyskać receptę →Karbamazepina
59,00 złKarbamazepina - lek przeciwpadaczkowy i stabilizator nastroju, także w nerwobólach
Jak uzyskać receptę →Węglan litu
250,00 złWęglan litu: stabilizator nastroju w chorobie afektywnej dwubiegunowej
Jak uzyskać receptę →Lamitrin
59,00 złLamotrygina: padaczka i zapobieganie epizodom depresji w chorobie dwubiegunowej
Jak uzyskać receptę →Ta strona ma charakter informacyjny i nie zastępuje konsultacji lekarskiej. Informacje o dawkowaniu mają charakter ogólny, a o dawce i sposobie stosowania decyduje lekarz. Kwas walproinowy (walproinian) to lek na receptę (Rp) - o jego zastosowaniu i wystawieniu recepty decyduje lekarz. W sytuacji nagłej zadzwoń pod 112.
Publikacja: 2026-11-18.
Wypełnij wniosek
Zajmie kilka minut. Płatność następuje po wypełnieniu.
Przejdź do wniosku o e-konsultację