Depakine Chrono (walproinian): na co jest, jak działa i na co uważać

Skład i grupa leku Depakine Chrono

Depakine Chrono zawiera dwie postaci tej samej substancji: walproinian sodu i kwas walproinowy (kod ATC N03AG01). Należy do leków przeciwdrgawkowych, a podmiotem odpowiedzialnym jest Sanofi. W psychiatrii walproinian zalicza się do leków normotymicznych, czyli stabilizujących nastrój.

Tabletka o przedłużonym uwalnianiu oddaje substancję powoli. Obojętna matryca tabletki nie wchłania się i jest wydalana z kałem, więc jej widok w stolcu nie oznacza, że lek nie zadziałał.

Na co pomaga Depakine Chrono

Jeśli walproinian pomógł w ostrej fazie manii, lekarz może rozważyć kontynuację leczenia. Skuteczności w leczeniu manii u osób poniżej 18 lat nie ustalono. O samej chorobie piszemy na stronie o chorobie afektywnej dwubiegunowej.

• padaczka z napadami uogólnionymi: mioklonicznymi, toniczno-klonicznymi, atonicznymi i napadami nieświadomości
• padaczka z napadami częściowymi, prostymi lub złożonymi, także wtórnie uogólnionymi
• zespół Lennoxa-Gastauta
• epizody maniakalne w chorobie afektywnej dwubiegunowej, gdy lit jest przeciwwskazany lub źle tolerowany

Depakine Chrono 300 i 500: tabletki i inne postaci

Depakine Chrono to tabletki powlekane o przedłużonym uwalnianiu w dwóch mocach: Depakine Chrono 300 zawiera 200 mg walproinianu sodu i 87 mg kwasu walproinowego, a Depakine Chrono 500 zawiera 333 mg i 145 mg. Obie mają kategorię Rp. Tej postaci nie podaje się dzieciom poniżej 6 lat ze względu na ryzyko zadławienia.

Pod marką Depakine są też inne produkty: granulat o przedłużonym uwalnianiu Depakine Chronosphere, syrop Depakine oraz postać do wstrzykiwań, która ma kategorię Lz i jest stosowana w lecznictwie zamkniętym.

Dawkę ustala lekarz według wieku, masy ciała i efektu leczenia, a pomocniczo może zlecić oznaczenie stężenia leku we krwi. U dziewcząt i kobiet w wieku rozrodczym leczenie powinien rozpoczynać i nadzorować wyłącznie lekarz specjalizujący się w leczeniu padaczki lub choroby afektywnej dwubiegunowej, a walproinianu nie stosuje się u nich, chyba że inne leczenie jest nieskuteczne lub nie jest tolerowane.

Ciąża i antykoncepcja: najważniejsze ostrzeżenie

Walproinian ma wysoki potencjał teratogenny. Ciężkie wady wrodzone stwierdzono u około 11% dzieci kobiet z padaczką stosujących walproinian w monoterapii, wobec około 2-3% w populacji ogólnej. U nawet 30-40% dzieci w wieku przedszkolnym narażonych na lek w życiu płodowym opisano opóźnienia rozwoju, m.in. mowy, chodzenia i pamięci, a ryzyko zaburzeń ze spektrum autyzmu było około 3 razy większe.

W chorobie afektywnej dwubiegunowej walproinian jest przeciwwskazany w ciąży, a w padaczce także, chyba że nie ma odpowiedniego leczenia alternatywnego. U kobiet w wieku rozrodczym jest przeciwwskazany, chyba że spełnione są warunki programu zapobiegania ciąży: test ciążowy przed leczeniem, skuteczna antykoncepcja bez przerw przez cały okres terapii i co najmniej coroczna kontrola u specjalisty. Jeśli planujesz ciążę albo podejrzewasz, że w niej jesteś, nie przerywaj leczenia sama, tylko od razu skontaktuj się z lekarzem prowadzącym.

Ostrzeżenie dotyczy też mężczyzn. Jedno badanie wskazało na możliwy wzrost ryzyka zaburzeń neurorozwojowych u dzieci ojców leczonych walproinianem w ciągu 3 miesięcy przed poczęciem; dane są niespójne. ChPL zaleca omówienie skutecznej antykoncepcji, także partnerki, w trakcie leczenia i przez co najmniej 3 miesiące po nim, a w tym czasie nie należy oddawać nasienia. Walproinian przenika do mleka matki.

Skutki uboczne Depakine Chrono

Bardzo często, u ponad 1 na 10 osób, występują nudności i drżenie. Często pojawiają się m.in. wymioty, biegunka i bóle żołądka (zwykle na początku leczenia i przemijają po kilku dniach), zwiększenie masy ciała, przemijające i zależne od dawki wypadanie włosów, senność, ból i zawroty głowy, zaburzenia pamięci, niedokrwistość i spadek liczby płytek krwi.

Do działań groźnych należą: ciężkie uszkodzenie wątroby, najczęściej w pierwszych 6 miesiącach leczenia, zapalenie trzustki, wzrost stężenia amoniaku we krwi i ciężkie reakcje skórne. Dlatego przed leczeniem i okresowo w pierwszych 6 miesiącach bada się czynność wątroby. Zgłoś się do lekarza bez zwłoki, jeśli pojawi się nagłe osłabienie, brak apetytu, senność, powtarzające się wymioty, ból brzucha, splątanie albo zaburzenia równowagi.

U osób przyjmujących leki przeciwpadaczkowe opisywano myśli i zachowania samobójcze. Jeśli zauważysz je u siebie lub bliskiej osoby, zgłoś się do lekarza, a w zagrożeniu życia dzwoń pod 112.

Depakine Chrono a alkohol, inne leki i prowadzenie auta

ChPL nie zaleca picia alkoholu podczas leczenia walproinianem. Kierowców i operatorów maszyn należy ostrzec przed sennością, zwłaszcza gdy przyjmują kilka leków przeciwdrgawkowych albo inne leki usypiające, np. benzodiazepiny.

Jednoczesne stosowanie z meflochiną (lek przeciwmalaryczny) jest przeciwwskazane, a z antybiotykami karbapenemowymi nie jest zalecane. Walproinian może nasilać działanie leków przeciwpsychotycznych, przeciwdepresyjnych, inhibitorów MAO i benzodiazepin. Z lamotryginą zwiększa ryzyko ciężkiej wysypki, z karbamazepiną może nasilać jej toksyczność, a z kwetiapiną zwiększać ryzyko spadku liczby białych krwinek. Leki z estrogenem, w tym antykoncepcja hormonalna, mogą osłabiać działanie walproinianu. O wszystkich lekach, które bierzesz, powiedz lekarzowi.

Czy Depakine Chrono uzależnia i czy to psychotrop

Walproinian nie figuruje na wykazie substancji psychotropowych, a tabletki Depakine Chrono mają zwykłą kategorię Rp. ChPL nie opisuje uzależnienia ani nadużywania. Nie oznacza to jednak, że lek można odstawić samodzielnie: decyzję o zakończeniu albo zmianie leczenia podejmuje lekarz prowadzący.

Zamienniki Depakine Chrono i cena

Walproinian zawierają też m.in. Convulex, ValproLEK, Convival Chrono i Absenor. Różnią się postacią (kapsułki miękkie, tabletki o przedłużonym uwalnianiu, syrop) i mocą, więc o zmianie preparatu decyduje lekarz. Inne stabilizatory nastroju to osobne substancje, a nie zamienniki.

Cena zależy od mocy, wielkości opakowania i refundacji. Aktualną odpłatność sprawdzisz w obwieszczeniu Ministra Zdrowia z wykazem leków refundowanych albo w aptece.

Recepta na Depakine Chrono: tylko kontynuacja

Depakine Chrono bez recepty nie kupisz, a oferty spoza aptek grożą podróbką. Jeśli lek przyjmujesz już z zalecenia specjalisty, możesz złożyć wniosek o e-receptę na kontynuację. Wypełniasz formularz z wywiadem, wniosek ocenia lekarz (nadzór medyczny: lek. Damian Wojno), a ewentualne pytania padają na czacie. Nie stawiamy rozpoznania i nie zaczynamy leczenia.

U kobiet w wieku rozrodczym obowiązują warunki programu zapobiegania ciąży, w tym co najmniej coroczna kontrola u specjalisty, dlatego lekarz może odesłać na wizytę. Lekarz może też odmówić, np. przy braku dokumentacji; opłata dotyczy oceny wniosku, dlatego przy odmowie nie podlega zwrotowi. Termin realizacji e-recepty nie może przekroczyć 365 dni; odrębne terminy dotyczą antybiotyków (7 dni) oraz środków odurzających i substancji psychotropowych (30 dni). Zasady opisuje tekst o recepcie na kontynuację leczenia.