Dulsevia (duloksetyna, SNRI): na co działa, objawy uboczne i recepta

Dulsevia w skrócie: substancja, producent, grupa

Producentem Dulsevii jest słoweńska Krka, a substancją czynną duloksetyna o kodzie ATC N06AX21. Należy do grupy SNRI: blokuje ponowny wychwyt dwóch przekaźników naraz, serotoniny i noradrenaliny. Wychwyt dopaminy hamuje słabo, a do receptorów histaminowych, cholinergicznych czy adrenergicznych nie wykazuje istotnego powinowactwa.

Drugi element działania dotyczy bólu. Według ChPL uważa się, że duloksetyna łagodzi ból, wzmacniając zstępujące szlaki hamowania bólu w ośrodkowym układzie nerwowym. To wyjaśnia, dlaczego ten sam lek przepisuje się zarówno w depresji, jak i w bólu neuropatycznym u chorych na cukrzycę. Ogólny opis substancji, niezależny od marki, znajdziesz na stronie duloksetyna: opis substancji, a miejsce SNRI wśród innych klas w przeglądzie leków przeciwdepresyjnych.

Wskazania: kiedy lekarz przepisuje Dulsevię

ChPL wymienia trzy wskazania, wszystkie wyłącznie u dorosłych. Rozpoznanie stawia lekarz po badaniu, a w depresji i zaburzeniach lękowych zwykle psychiatra.

• duże zaburzenia depresyjne,
• zaburzenia lękowe uogólnione (GAD), czyli przewlekły, trudny do opanowania niepokój dotyczący wielu spraw,
• ból w obwodowej neuropatii cukrzycowej, czyli ból wynikający z uszkodzenia nerwów obwodowych przez cukrzycę.

Kapsułki 30, 60 i 90 mg: co oznacza liczba na opakowaniu

W obrocie są trzy moce Dulsevii: 30 mg, 60 mg i 90 mg. Każda to twarda kapsułka dojelitowa, czyli taka, której otoczka chroni substancję przed sokiem żołądkowym. Wszystkie mają kategorię Rp.

Moc opisuje zawartość jednej kapsułki, a nie zalecenie. To, którą moc dostajesz, ile kapsułek przyjmujesz i jak długo, ustala lekarz prowadzący, uwzględniając wskazanie, wiek, pracę nerek i wątroby oraz pozostałe leki. Gdy wykupione opakowanie nie zgadza się z tym, co ustaliliście, porozmawiaj z farmaceutą albo lekarzem, zanim cokolwiek zmienisz.

Kiedy Dulsevia jest przeciwwskazana i z czym jej nie łączyć

Dulsevii nie wolno stosować przy nadwrażliwości na duloksetynę lub składniki kapsułki, przy chorobie wątroby z zaburzeniem jej czynności i przy ciężkiej niewydolności nerek (klirens kreatyniny poniżej 30 ml/min). Przeciwwskazane jest także rozpoczynanie leczenia u osób z niekontrolowanym nadciśnieniem tętniczym, bo grozi to przełomem nadciśnieniowym.

Przeciwwskazane jest łączenie z nieselektywnymi, nieodwracalnymi inhibitorami MAO. Między odstawieniem takiego inhibitora a rozpoczęciem Dulsevii musi minąć co najmniej 14 dni, a po odstawieniu Dulsevii co najmniej 5 dni, zanim lekarz włączy inhibitor MAO. Dulsevii nie należy też łączyć z silnymi inhibitorami enzymu CYP1A2: fluwoksaminą, cyprofloksacyną ani enoksacyną, bo podnoszą one stężenie duloksetyny we krwi. Fluwoksamina zwiększała ekspozycję na duloksetynę sześciokrotnie. Z moklobemidem łączenia się nie zaleca, a linezolidu u osób leczonych Dulsevią nie należy stosować.

Ostrożności wymagają inne leki serotoninergiczne (SSRI, trójpierścieniowe leki przeciwdepresyjne, tryptany, tramadol, buprenorfina, dziurawiec), bo zwiększają ryzyko zespołu serotoninowego, oraz leki przeciwzakrzepowe i przeciwpłytkowe ze względu na krwawienia. Nie bierz też dwóch produktów z duloksetyną jednocześnie: ta sama substancja występuje pod innymi nazwami, również w leku na wysiłkowe nietrzymanie moczu.

Objawy uboczne duloksetyny uszeregowane według częstości

Najczęściej zgłaszane objawy to nudności, ból głowy, suchość w jamie ustnej, senność i zawroty głowy. ChPL podkreśla, że zwykle są łagodne lub umiarkowane, pojawiają się wkrótce po rozpoczęciu leczenia i u większości osób z czasem ustępują.

• u więcej niż 1 na 10 osób: nudności, ból głowy, suchość w ustach, senność,
• u 1 do 10 na 100 osób, z układu nerwowego i psychiki: zawroty głowy, bezsenność, pobudzenie, lęk, nietypowe sny, drżenie, mrowienia, osłabienie popędu seksualnego, zaburzenia orgazmu,
• u 1 do 10 na 100 osób, z innych układów: zaparcie, biegunka, wymioty, ból brzucha, mniejszy apetyt, nadmierne pocenie się, kołatanie serca, wzrost ciśnienia, zaburzenia erekcji i wytrysku, zmęczenie, upadki (częstsze po 65. roku życia).

Pierwsze dni na Dulsevii, czas do efektu i kończenie terapii

W depresji odpowiedź na leczenie widać zazwyczaj po 2-4 tygodniach. Po jej utrwaleniu ChPL zaleca kontynuowanie terapii przez kilka miesięcy, aby zmniejszyć ryzyko nawrotu. W bólu neuropatycznym efekt ocenia się po 2 miesiącach, a korzyść z leczenia trzeba sprawdzać nie rzadziej niż co 3 miesiące.

Pierwsze tygodnie i okres po zmianie dawki wymagają uważności. Może pojawić się akatyzja, czyli dokuczliwy wewnętrzny przymus ruchu. Lęk i myśli samobójcze mogą wtedy przejściowo się nasilić, a w badaniach ryzyko zachowań samobójczych było większe u osób przed 25. rokiem życia. ChPL zaleca też kontrolę ciśnienia, zwłaszcza w pierwszym miesiącu u osób z nadciśnieniem lub chorobą serca. Jeśli zauważysz u siebie niepokojącą zmianę, skontaktuj się z lekarzem bez zwłoki, a w bezpośrednim zagrożeniu życia dzwoń na 112.

Odstawienie, zwłaszcza nagłe, często daje objawy. W badaniach po gwałtownym przerwaniu wystąpiły u około 45% osób leczonych duloksetyną wobec 23% w grupie placebo. Typowe są zawroty głowy, uczucie przechodzącego prądu, szczególnie w głowie, kłopoty ze snem, nudności, drażliwość i nadmierne pocenie. Mijają zwykle w ciągu 2 tygodni, ale mogą trwać 2-3 miesiące lub dłużej. ChPL zaleca stopniowe kończenie leczenia przez nie mniej niż 2 tygodnie; tempo ustala lekarz.

Alkohol, kierowanie autem, ciąża i karmienie

Alkohol. ChPL zaleca ostrożność przy łączeniu Dulsevii z substancjami działającymi na ośrodkowy układ nerwowy, w tym z alkoholem i lekami uspokajającymi. Oba czynniki mogą sumować senność i zawroty głowy, a alkohol dodatkowo obciąża wątrobę, której uszkodzenie należy do opisanych działań niepożądanych duloksetyny. Najbezpieczniej nie pić w trakcie terapii, a w razie wątpliwości zapytać lekarza.

Prowadzenie pojazdów. Lek może powodować sedację i zawroty głowy. ChPL każe unikać prowadzenia auta i obsługi maszyn, jeśli takie objawy wystąpią.

Ciąża. Dulsevię stosuje się w ciąży tylko wtedy, gdy potencjalna korzyść przewyższa ryzyko dla płodu. W europejskim badaniu przyjmowanie duloksetyny od 20. tygodnia ciąży wiązało się z mniej niż dwukrotnie większym ryzykiem porodu przedwczesnego. Dane wskazują też na mniej niż dwukrotny wzrost ryzyka krwotoku poporodowego przy stosowaniu w miesiącu przed porodem. Jeśli planujesz ciążę lub w nią zajdziesz, powiedz o tym lekarzowi. Karmienie piersią: stosowanie nie jest zalecane.

Czy Dulsevia jest psychotropem i czy uzależnia

W mowie potocznej psychotrop to każdy lek działający na psychikę, więc w tym sensie odpowiedź brzmi tak. Prawnie duloksetyny nie ma jednak w wykazie substancji psychotropowych. Dlatego Dulsevia ma zwykłą kategorię Rp i nie dotyczą jej ograniczenia przewidziane dla grup P.

Charakterystyka produktu nie wymienia uzależnienia wśród działań niepożądanych. Prawdziwym wyzwaniem są objawy po odstawieniu, które dotykają prawie połowy osób przerywających leczenie nagle. To nie to samo co uzależnienie, ale wystarczający powód, by nie kończyć kuracji z dnia na dzień.

Zamienniki Dulsevii i od czego zależy cena

Duloksetynę zawierają także Depratal, Cymbalta, Dulofor, Dutilox, AuroDulox, Dulxetenon i kilka preparatów sprzedawanych pod nazwą substancji. Mają tę samą substancję czynną, ale mogą różnić się postacią (kapsułki albo tabletki dojelitowe), dostępnymi mocami i składnikami pomocniczymi. Dulsevia zawiera sacharozę, dlatego według ChPL nie powinny jej przyjmować osoby z rzadkimi dziedzicznymi zaburzeniami, takimi jak nietolerancja fruktozy. Zamianę konsultuj z lekarzem lub farmaceutą.

Cena zależy od mocy, wielkości opakowania i tego, czy dana pozycja ma refundację w konkretnym wskazaniu. Aktualny poziom odpłatności znajdziesz w wykazie leków refundowanych ogłaszanym przez Ministra Zdrowia albo sprawdzisz go w aptece.

Recepta na Dulsevię: wizyta, kontynuacja i ważność

Dulsevii nie da się legalnie kupić bez recepty. Oferty z pominięciem recepty pochodzą z nielegalnych źródeł i niosą ryzyko podróbki o nieznanym składzie. Leczenie rozpoczyna lekarz na wizycie, zwykle psychiatra, a w bólu neuropatycznym także lekarz prowadzący cukrzycę lub neurolog.

Gdy terapia już trwa i masz dokumentację, możesz złożyć wniosek o e-receptę na kontynuację leczenia psychiatrycznego. Wypełniasz formularz z wywiadem, a lekarz go ocenia i w razie potrzeby zadaje pytania na czacie. Nie łączymy się z pacjentami przez kamerę ani telefonicznie i nie rozpoczynamy nowych terapii. Art. 42 ust. 2 ustawy o zawodach lekarza i lekarza dentysty pozwala wystawić receptę potrzebną do kontynuacji bez badania, jeżeli uzasadnia to stan zdrowia opisany w dokumentacji. Lekarz może odmówić, a opłata dotyczy oceny wniosku, więc przy odmowie nie podlega zwrotowi.

Według Prawa farmaceutycznego zwykłą e-receptę trzeba zrealizować w terminie nie dłuższym niż 365 dni. Wyjątki z krótszym terminem to antybiotyki (7 dni) oraz leki ze środkami odurzającymi lub substancjami psychotropowymi (30 dni); duloksetyny ten drugi wyjątek nie dotyczy.