receptaai · Popularne leki · Promazyna
Lek promazyna: wskazania, działania niepożądane i recepta na kontynuację
Promazyna to lek przeciwpsychotyczny z grupy pochodnych fenotiazyny, wydawany na receptę (Rp). Według ChPL stosuje się ją krótkotrwale i wspomagająco przy umiarkowanym lub ciężkim pobudzeniu psychoruchowym oraz przy pobudzeniu i niepokoju u osób w podeszłym wieku. Dawkę i czas leczenia ustala lekarz.
Płacisz dopiero po wypełnieniu wniosku · każde zgłoszenie ocenia lekarz z PWZ · płacisz za ocenę lekarza, nie za dokument
Czym jest promazyna i na co działa
Promazyna (Promazini hydrochloridum, kod ATC N05AA03) należy do neuroleptyków, czyli leków przeciwpsychotycznych. Chemicznie to alifatyczna pochodna fenotiazyny i jedna ze starszych substancji tej grupy: pierwsze pozwolenie na Promazin Jelfa wydano w 1965 roku.
Charakterystyka Produktu Leczniczego (ChPL) opisuje jej działanie jako umiarkowanie uspokajające i przeciwpsychotyczne, z dodatkowym słabym działaniem przeciwwymiotnym. Oba wskazania z ChPL dotyczą pobudzenia i niepokoju, a nie leczenia psychoz jako takich.
Produkt jest przeznaczony dla dorosłych. U dzieci jego stosowanie jest przeciwwskazane.
Wskazania do stosowania promazyny według ChPL
Wśród wskazań nie ma bezsenności. Senność jest za to jednym z działań niepożądanych, dlatego promazyna bywa kojarzona z lekiem na sen. Jeśli głównym problemem jest sen, o leczeniu decyduje lekarz, a ogólne informacje znajdziesz w poradniku o przyczynach i leczeniu bezsenności.
ChPL produktu Promazin Jelfa wymienia dwa wskazania:
- krótkotrwałe leczenie wspomagające pobudzenia psychoruchowego o umiarkowanym lub ciężkim nasileniu;
- leczenie pobudzenia i niepokoju u osób w podeszłym wieku.
Mechanizm działania i czas, po jakim pojawia się efekt
Promazyna blokuje receptory dopaminowe w układzie limbicznym i nigrostriatalnym, a do tego receptory serotoninowe 5-HT2, adrenergiczne alfa1, muskarynowe i histaminowe H1. Według ChPL blokada receptorów alfa1 wywołuje spadki ciśnienia przy wstawaniu, a z działaniem antycholinergicznym wiążą się m.in. uciążliwe zaparcia. Lek pobudza też wydzielanie prolaktyny.
ChPL nie podaje konkretnej liczby godzin ani dni, po których zaczyna się efekt. Podaje, że promazyna szybko wchłania się z przewodu pokarmowego, ale nie ma prostej zależności między jej stężeniem we krwi a efektem leczniczym, a sam efekt utrzymuje się od kilku dni do kilku tygodni lub dłużej. Jak lek działa w twoim przypadku, ocenia lekarz prowadzący.
Działania niepożądane promazyny
Według ChPL najczęściej obserwowane działania niepożądane dotyczą układu nerwowego. Przy wszystkich pozycjach z punktu 4.8 częstość jest oznaczona jako nieznana, czyli nie da się jej określić na podstawie dostępnych danych. Nie znaczy to, że te objawy wystąpią u ciebie. Lista pomaga rozpoznać objaw i zgłosić go lekarzowi:
- senność, gorsza koncentracja, nadmierne spowolnienie ruchowe, zaburzenia snu;
- objawy pozapiramidowe: parkinsonizm, akatyzja (wewnętrzny niepokój ruchowy), ostre dyskinezy, a przy długim leczeniu późne dyskinezy;
- suchość błon śluzowych, zaparcia, zatrzymanie moczu, zaburzenia akomodacji oka;
- niedociśnienie, zwłaszcza na początku leczenia, i spadki ciśnienia przy wstawaniu;
- mlekotok, ginekomastia, zaburzenia miesiączkowania, zaburzenia libido, zwiększenie masy ciała;
- nadwrażliwość na światło i przebarwienia skóry;
- zaburzenia rytmu serca i zmiany w EKG, w tym wydłużenie odstępu QT.
Objawy, przy których pilnie zgłaszasz się do lekarza
Gorączka bez wyjaśnionej przyczyny może być pierwszym objawem złośliwego zespołu neuroleptycznego (bladość, bardzo wysoka temperatura, sztywność mięśni, zaburzenia świadomości) albo zaburzeń krwiotwórczych, w tym agranulocytozy. ChPL przewiduje w takiej sytuacji przerwanie leczenia, ustalenie przyczyny i pilne badanie krwi, więc nie czekaj z kontaktem.
Żółtaczka zastoinowa pojawia się zwykle między 2. a 4. tygodniem leczenia i przypomina wirusowe zapalenie wątroby. Jeśli wystąpi, promazynę się odstawia i nie podaje ponownie. Późne dyskinezy, czyli mimowolne ruchy, zwłaszcza u osób starszych, również są według ChPL powodem do odstawienia leku.
Przy długotrwałym leczeniu ChPL zaleca okresową kontrolę obrazu krwi, czynności wątroby i serca oraz badanie oczu. Unikaj słońca, bo promazyna zwiększa ryzyko wysypki i odkładania się barwnika w skórze. Osoby starsze są bardziej narażone na przegrzanie lub wychłodzenie w upał i mróz.
Promazyna a alkohol, jazda samochodem, ciąża i laktacja
Alkohol. ChPL opisuje klinicznie istotne niepożądane interakcje promazyny z alkoholem. Alkohol nasila hamujące działanie leku na ośrodkowy układ nerwowy i może dojść do depresji oddechowej. To samo dotyczy barbituranów, leków uspokajających i nasennych oraz opioidowych leków przeciwbólowych.
Prowadzenie pojazdów. Promazyna powoduje senność i upośledza sprawność psychiczną i fizyczną w stopniu utrudniającym prowadzenie pojazdów i obsługę maszyn. ChPL mówi wprost, że osoby przyjmujące ten lek nie powinny wykonywać tych czynności.
Ciąża. Badania na zwierzętach wskazują na zagrożenie dla płodu, a bezpieczeństwo u kobiet w ciąży nie zostało ustalone. Promazyny nie stosuje się w ciąży, zwłaszcza w pierwszym trymestrze, chyba że lekarz uzna leczenie za konieczne. U noworodków matek przyjmujących pochodne fenotiazyny opisywano m.in. przedłużającą się żółtaczkę i objawy pozapiramidowe.
Karmienie piersią. Promazyna przenika do mleka i może wywołać u dziecka senność oraz zaburzenia rozwoju układu nerwowego. Stosowanie w okresie karmienia piersią jest przeciwwskazane.
Kiedy promazyna jest przeciwwskazana i z czym wchodzi w interakcje
Lekarz powinien znać wszystkie twoje leki. Z trójpierścieniowymi lekami przeciwdepresyjnymi i inhibitorami MAO może nasilać się działanie uspokajające i antycholinergiczne. Leki wydłużające odstęp QT (niektóre leki przeciwarytmiczne, przeciwdepresyjne i inne przeciwpsychotyczne) zwiększają ryzyko arytmii, a karbamazepina i inne leki uszkadzające szpik zwiększają ryzyko agranulocytozy. Promazyna może osłabiać działanie leków przeciwcukrzycowych i nasilać spadek ciśnienia po lekach na nadciśnienie. Przy łączeniu z litem opisywano nieliczne przypadki neurotoksyczności, w tym złośliwego zespołu neuroleptycznego. Po przedawkowaniu promazyny nie wolno podawać adrenaliny.
Promazyny nie wolno stosować, gdy występuje:
- nadwrażliwość na promazynę lub inne pochodne fenotiazyny;
- stan śpiączkowy;
- guz chromochłonny;
- ciężka niewydolność wątroby, nerek lub krążenia;
- agranulocytoza;
- choroba Parkinsona;
- przebyty złośliwy zespół neuroleptyczny;
- karmienie piersią albo wiek dziecięcy.
Czy promazyna uzależnia i czy to psychotrop
Promazyna nie figuruje w rozporządzeniu w sprawie wykazu substancji psychotropowych, środków odurzających oraz nowych substancji psychoaktywnych. Potocznie psychotropami nazywa się wszystkie leki psychiatryczne, ale formalnie promazyna to zwykły lek na receptę (Rp), bez ograniczeń przewidzianych dla substancji psychotropowych.
ChPL nie opisuje uzależnienia od promazyny. Ostrzega natomiast przed objawami odstawiennymi: bardzo rzadko, po nagłym przerwaniu leczenia, głównie po długim stosowaniu dużych dawek, pojawiają się nudności, wymioty i bezsenność. Może też dojść do nawrotu choroby i objawów pozapiramidowych.
Odstawienie promazyny i zmiana leku tylko z lekarzem
Z powodu objawów odstawiennych ChPL zaleca stopniowe odstawianie promazyny. Tempo i sposób ustala lekarz, który zna przebieg twojego leczenia. Nie przerywaj leku sam i nie zamieniaj go na inny bez decyzji lekarza.
Jeśli w trakcie zmian w leczeniu pojawią się myśli o zrobieniu sobie krzywdy albo poczucie, że nie jesteś bezpieczny, nie czekaj na wizytę kontrolną. W bezpośrednim zagrożeniu dzwoń pod 112.
Promazin Jelfa, Promazine Hasco i zamienniki
W Polsce w obrocie są dwa produkty z promazyną: Promazin Jelfa i Promazine Hasco. Dostępne moce to 25 mg, 50 mg i 100 mg, w postaci tabletek drażowanych i powlekanych. Tabletki Promazin Jelfa zawierają laktozę i sacharozę, co ma znaczenie przy rzadkich dziedzicznych nietolerancjach cukrów.
Zamiennik to produkt z tą samą substancją czynną, mocą i postacią. Przejście na lek z inną substancją może zlecić wyłącznie lekarz. Przegląd innych leków tego typu znajdziesz w zestawieniu leków uspokajających na receptę.
E-recepta na promazynę w ramach kontynuacji leczenia
Online możesz przedłużyć leczenie, które już prowadzisz i masz udokumentowane, na przykład wypisem ze szpitala albo zaświadczeniem z poradni. Rozpoznanie i pierwszy dobór leku psychiatrycznego należą do psychiatry na wizycie.
W usłudze e-recepty psychiatrycznej wypełniasz formularz z wywiadem o dotychczasowym leczeniu. Wniosek ocenia lekarz (nadzór medyczny: lek. Damian Wojno, PWZ 3211301), a jeśli potrzebuje dodatkowych informacji, pyta na czacie. Lekarz może odmówić, np. gdy dokumentacja nie potwierdza leczenia albo stan zdrowia wymaga osobistego badania. Opłata dotyczy oceny wniosku przez lekarza, dlatego przy odmowie nie podlega zwrotowi.
Promazyny nie kupisz bez recepty. Oferty sprzedaży bez recepty pochodzą z nielegalnych źródeł i niosą ryzyko podróbki. Więcej o zasadach przedłużania terapii przeczytasz w poradniku o recepcie na kontynuację leczenia.
Pomoc w kryzysie. Jeśli masz myśli samobójcze albo jesteś w kryzysie, nie czekaj na e-konsultację - zadzwoń:
- 116 123 - dla dorosłych w kryzysie, całodobowo i bezpłatnie
- 800 70 2222 - Centrum Wsparcia, całodobowo i bezpłatnie
- 112 - gdy życie jest bezpośrednio zagrożone
Źródła
Jak zdobyć receptę na Promazyna - krok po kroku
- 1
Wejdź w formularz
Otwierasz wniosek z uzupełnioną nazwą leku: Promazyna.
- 2
Wypełnij wniosek
Podajesz dane i krótki wywiad medyczny. Zajmuje kilka minut.
- 3
Opłać konsultację
Płacisz 250,00 zł BLIK-iem lub kartą - dopiero po wypełnieniu wniosku.
- 4
Lekarz weryfikuje
Lekarz z prawem wykonywania zawodu ocenia zgłoszenie i podejmuje decyzję.
- 5
Odbierasz kod
Kod e-recepty dostajesz e-mailem - realizujesz go w aptece razem z numerem PESEL.
- Decyduje lekarz każdy wniosek weryfikuje lekarz PWZ 3211301
- Podmiot leczniczy wpis do rejestru RPWDL
- Czat z lekarzem lekarz może dopytać na czacie
- Płacisz za ocenę lekarza zwrot, jeśli zrezygnujesz przed oceną wniosku
Najczęstsze pytania: Promazyna
Według ChPL promazyna służy do krótkotrwałego, wspomagającego leczenia pobudzenia psychoruchowego o umiarkowanym lub ciężkim nasileniu oraz do leczenia pobudzenia i niepokoju u osób starszych. Bezsenności wśród wskazań nie ma, choć lek często wywołuje senność. Promazyna jest przeznaczona dla dorosłych, a u dzieci jest przeciwwskazana.
ChPL nie podaje dokładnego czasu początku działania. Wiadomo, że promazyna szybko wchłania się z przewodu pokarmowego, ale jej stężenie we krwi nie przekłada się wprost na efekt leczniczy, a efekt utrzymuje się od kilku dni do kilku tygodni lub dłużej. Jeśli masz wrażenie, że lek działa za słabo albo za mocno, zgłoś to lekarzowi i nie zmieniaj dawki samodzielnie.
ChPL nie opisuje uzależnienia od promazyny, a samej promazyny nie ma na wykazie substancji psychotropowych, więc wydaje się ją na zwykłą receptę (Rp). ChPL ostrzega natomiast przed objawami odstawiennymi: bardzo rzadko po nagłym przerwaniu, zwłaszcza po długim stosowaniu dużych dawek, pojawiają się nudności, wymioty i bezsenność, a choroba może wrócić. Dlatego lek odstawia się stopniowo, pod kontrolą lekarza.
Nie łącz promazyny z alkoholem. ChPL opisuje klinicznie istotne niepożądane interakcje tych substancji: alkohol nasila hamujące działanie leku na ośrodkowy układ nerwowy, co może doprowadzić do depresji oddechowej. Ryzyko rośnie, gdy dochodzą leki nasenne, uspokajające albo opioidy. Jeśli po alkoholu i leku czujesz bardzo silną senność albo trudno ci oddychać, dzwoń pod 112.
Zwiększenie masy ciała jest w ChPL na liście działań niepożądanych promazyny, z częstością oznaczoną jako nieznana. W tej samej grupie zaburzeń są wzmożone pragnienie i wahania stężenia glukozy. Jeśli zauważysz przyrost wagi, powiedz o tym lekarzowi: oceni, czy ma związek z lekiem i co dalej. Nie odstawiaj leku na własną rękę.
Wyłącznie w porozumieniu z lekarzem. ChPL zaleca stopniowe odstawianie, bo po nagłym przerwaniu, zwłaszcza po długim leczeniu dużymi dawkami, mogą wystąpić nudności, wymioty, bezsenność, objawy pozapiramidowe i nawrót choroby. Tempo zmniejszania dawki lekarz ustala indywidualnie, dlatego nie znajdziesz tu gotowego schematu.
Tak, jeśli kontynuujesz leczenie, które już prowadzisz i masz udokumentowane. Wypełniasz formularz z wywiadem, wniosek ocenia lekarz, a dodatkowe pytania zadaje na czacie. Lekarz może odmówić, na przykład gdy brakuje dokumentacji. Pierwsze rozpoznanie i rozpoczęcie leczenia promazyną to zadanie psychiatry na wizycie, nie usługi online.
Inne leki
Kariprazyna
250,00 złKariprazyna: lek przeciwpsychotyczny stosowany w leczeniu schizofrenii u dorosłych
Jak uzyskać receptę →Lurazydon
250,00 złLurazydon: lek przeciwpsychotyczny na schizofrenię u dorosłych i młodzieży od 13 lat
Jak uzyskać receptę →Chlorprotiksen
250,00 złChlorprotiksen: lek przeciwpsychotyczny i uspokajający w psychozach i stanach niepokoju
Jak uzyskać receptę →Ketrel
250,00 złKwetiapina, lek przeciwpsychotyczny w schizofrenii i chorobie dwubiegunowej
Jak uzyskać receptę →Ta strona ma charakter informacyjny i nie zastępuje konsultacji lekarskiej. Informacje o dawkowaniu mają charakter ogólny, a o dawce i sposobie stosowania decyduje lekarz. Promazyna to lek na receptę (Rp) - o jego zastosowaniu i wystawieniu recepty decyduje lekarz. W sytuacji nagłej zadzwoń pod 112.
Publikacja: 2026-11-16.
Wypełnij wniosek
Zajmie kilka minut. Płatność następuje po wypełnieniu.
Przejdź do wniosku o e-konsultację